Churchill Formatı Neyi Anlatır
Puro dünyasında Churchill adı, yaklaşık on sekiz santim uzunluğundaki ve kırk yedi halka çapındaki klasik ölçüyü tanımlar. Bu boy, kısa formatlara göre belirgin biçimde daha uzun bir içim süresi gerektirir; çoğu zaman bir saati zorlar. Seyahat boyu punch 48 ile 8-9-8 dizilimi nedir gibi daha derli toplu kutuları yan yana düşündüğünüzde, uzunluk farkı rahatça hissedilir. Uzun gövde, dumanın ağıza ulaşmadan önce daha fazla yol katetmesini mümkün kılar ve böylece ısı daha ılımlı kalır. Başlamadan önce en az bir saat ayırmak hem keyif hem de düzgün yanma için yerinde bir adımdır. Telaşlı bir içici için bu boy uygun düşmez; sakin bir akşam isteyen kişiye ise göre olur. Ateşleme ilk üçte birde oturduğu için başlangıçta sabırlı davranmak tüm içimin gidişatını şekillendirir. Uzun bir formatta tadın gelişimini izlemek, kısa boylarda kaçırılan ince geçişleri fark etmenizi kolaylaştırır. Kısacası bu format vakit ister ama emeğin farkını gösterir, üstelik uzun bir oturumda damağın ısınması, tütünün ilk dakikalardaki sertliğinden sonra yumuşamasını ve ortadaki dolu bölümün açılmasını beklemek de mümkün olur.
Double Corona Çapı ve Boyu
Double Corona, genellikle on dokuz santimi ve elli civarı halka çapını bulur; yani Churchill'den bir kademe daha iri ve daha geniş durur. Kalın çap, kor yüzeyini yayar ve dumanı yumuşatır. Double corona punch puro bu sınıfın tipik bir örneğidir; kalın gövdeli punch duke ise aynı kalınlık düşüncesini başka bir dengeyle gösterir. İki örnek yan yana konduğunda, çap büyüdükçe aromanın açılış temposunun düştüğü açıkça görülür. Üçte birlik bölümler arasındaki geçişler de çok daha net izlenir, çünkü her bölüm kendi karakterini acele etmeden ortaya koyar. Ateşin yüzeyi geniş olduğu için bu boyda ağır ağır ilerleyen bir içim ortaya çıkar ve puro elde tutulduğunda bile kendini hissettirir. Külün uzun süre düşmeden durması da bu formatın dikkat çeken yanlarından biridir. Bu nedenle iri çaplı bir puro, alışkın damağa çok daha fazla söz sunar, ayrıca bu kadar geniş bir çapta dilimlerin ağızda yayılma biçimi uzadığı için içici, her bölümü ayrı ayrı yorumlama imkanı bulur.
Uzun Puro İçin Zaman Planı
Double Corona boyunda bir puro yakmadan önce, akşamın geri kalanını gözden geçirmek şarttır. Seksen dakikayı aşabilen oturumlar, bildirim ya da ziyaretçi yüzünden bölünürse keyfi bozulur. Punch mantua kutusu gibi büyük bir kutudan çıkan puro, böyle bir vakti bekler. Küba short de punch ise aynı çizginin kısa kolunu gösterir ve yarım saatlik bir molaya yeter. Hafta içi küçüğünü, hafta sonu büyüğünü tercih etmek makul bir düzendir. Telefonu kenara koymak ve ortamı baştan hazırlamak da işe yarar. Külü silkelemek için bir kül tablası, ateşlemek için uzun bir kibrit ya da gazsız bir çakmak önceden masaya konmalıdır. Yanına bir bardak su ve koyu bir kahve koymak da içimi rahatlatır. Bütün bu hazırlıklar yapıldığında puroyu ateşlemek için acele etmeden oturmak yeterlidir. Uzun içimde zamana yayılmak asıl kuraldır, bu yüzden en iyi oturumlar genellikle önceden planlanmış, telefonların sessize alındığı, yanında uzun bir sohbetin ya da dingin bir manzaranın eşlik ettiği akşamlarda gerçekleşir.
Gigante ve Geniş Çaplı Puroların Yapısı
Halka çapı altmışa yaklaşınca puro, sade bir çubuktan çok hacimli bir kütleye benzemeye başlar ve elde tutuşu bile farklılaşır. Signature gigante puro bu sınıfa ait olur ve koyu harmanını geniş kesitte zahmetsizce taşır. Punch super selection ise çok daha klasik ölçülerde kalır ve aradaki fark tek bakışta anlaşılır. İkisini yan yana tutan biri, kalınlığın duman hacmini ne kadar etkilediğini kolayca görür. Geniş çapta duman daha hacimli ama çoğu zaman daha serin gelir, çünkü ısı geniş bir yüzeye paylaşılır. Tütünün yoğunluğu çapla karıştırılmamalıdır; kalın olan her puro ağır, ince olan her puro hafif sayılmaz. Çap yalnızca içimin süresini ve duman hacmini yönlendirir. Harmanın dolgunluğunu ortaya koyan şey ise yaprakların cinsi, olgunluğu ve sarımdaki düzenidir, nitekim kalın bir puroda tatların birbirine karışmadan art arda açılması için hem harmanın hem de çapın uyumlu olması gerekir ve bu uyum ancak sabırla tadılarak anlaşılır, aceleyle içilen bir purodan ise pek bir şey öğrenilmez. Bu yüzden büyük çaplı bir puroya başlarken kendinize yeterince zaman tanımanız gerekir.
Uzun Puroya Geçmeden Önce Sampler Denemek
Uzun bir puro hakkında karar vermeden önce, benzer ölçüde birkaç harmanı tatmak mantıklı bir yoldur. Blackbird sampler nasıl altı adetlik bir seçki olarak aynı boyda art arda karşılaştırma fırsatı tanır. World sampler robusto ise beş ayrı örtü yapısını aynı ölçüde buluşturur. Robusto yarım saati epey aşar, uzun bir puroya kıyasla çok daha az zaman ister. Her denemenin ardından iki satırlık bir kayıt yazmak yardımcı olur. Hangisinde toprak, hangisinde sedir ya da baharat öne çıktı diye not etmek gerekir. Bu küçük arşiv, bir sonraki seçimde hangi yaprak tipinin damağa daha uygun geldiğini ortaya çıkarır. Aynı günün farklı saatlerinde denemek, yorgunluğun ya da açlığın tadı nasıl yönlendirdiğini de ortaya koyar. Damak haritası oluştuktan sonra hangi harmanın uzun bir akşama yakışacağına karar vermek çok daha kolaylaşır, böylece hafta sonu için ayrılan uzun boylu bir puroyu seçerken elinizde yalnızca bir fikir değil, birkaç somut gözlem toplanmış olur ve yanlış bir tercihin ihtimali düşer.
Altmışlık Çapın Getirdikleri
6x60 sampler kutusu kalın halkalı boylara giriş için pratik bir seçki sunar; geniş çap, acemi bir içicinin bile dumanı rahatça yönetmesine yardım eder. Macanudo inspirado serisi ise uzun gigante kalıbını dolgun bir harmanla bir araya getirir. Altmışlık çapta kor yayvan olduğundan puro yavaş yanar ve bu da içimi bir saati rahatça geçen bir oturuma taşır. Bunun yansıması olarak duman soğuk kalır, damakta daha yumuşak bir his bırakır. Ancak çap büyüdükçe düzgün yanmak daha da önem kazanabilir. Başlangıçtaki ateşlemede tabanı tam tutuşturmak, ilerleyen dakikalarda yan yanmayı azaltır. Yan yanma görülürse ucu hafifçe çevirerek ya da külü silkeleyip yeniden ateş vererek düzeltmek olasıdır. Çapı büyütmek bir puroyu daha ağır yapmaz, yalnızca daha geniş kılar, nitekim en kalın purolarda bile ateşin eşit ilerlemesi, yalnızca kaliteli sarımın değil, içicinin ilk birkaç dakikadaki sabrının da sonucudur ve bu ayrıntıyı öğrenen biri sonraki purolarda çok daha huzurlu yanar. Kısacası küçük bir dikkat, uzun bir akşamın tamamına yansır ve sonuçta hem tat hem de yanma çok daha dengeli olur.
Uzun Purolarda Doğru Başlangıç
Uzun bir puroda başlangıç kesimi pürüzsüz yapılmalıdır. Başın yalnızca küçük bir kısmını açmak yetişir, fazlası çekişi gevşetip yanmayı bozabilir. Gazsız bir ateşleyici ya da odun çubuk kullanmak tada koku bulaşmasını önler. Undercrown shade nasıl gibi küçük bir boy çabuk ısınır, bu yüzden kesim hatası daha az hissedilir. Nikaragua puro vegafina gibi dolgun bir yapı ise ısıya daha özenli ilerlemeyi gerektirir. Dumanı acele çekmek ısıyı yükseltir ve aromayı yıpratır. Her dakikada bir ya da iki çekiş çoğu zaman iş görür. Ateş sönerse panik yapmadan külü temizleyip puroyu yeniden yakmak olağandır. Kısa dinlenme araları da dumanı toparlar, tadın her aşamada daha net kalmasına imkan verir. Puroyu ağızlıktan ıslatmadan, dudaklar arasında hafifçe taşımak da bitişe kadar temiz bir tat bırakır, nitekim uzun bir oturumun sonunda bile puronun temiz bir tat bırakması, başlangıçtaki küçük hamlelerin ne kadar özenle yapıldığına ve içimin boyunca dumanın hangi tempoda çekildiğine bağlıdır. Bu yüzden çekişlerin arasını açmak, külü sert silkelememek ve yanma hattını gözle takip etmek iyi bir alışkanlıktır.
Humidor Düzeni ve Uzun Boylar
Kalın ve uzun purolar, kuru ortamda hızla yıpranır; özellikle örtü yaprağı nemsiz havada hemen yırtılır. Yüzde altmış beş ile yetmiş arası nem ve yaklaşık yirmi derece sıcaklık, çoğu humidor için bilinen aralıktır. İnce gövdeli ambassadeur ile sedirli quai d'orsay baalbeck gibi ellilik kabinet kutular, aylara yayılan bir arşiv kurmak isteyenler için değer kazanır. Kutuyu gereksiz yere yoklamak dengeyi bozar. Yeni bir nemlendirici eklerken damıtık su kullanmak akıllıcadır. Yeni gelen purolara birkaç gün ortama alışma zamanı tanımak da faydalıdır. Purolar arasında hava dolaşabilsin diye kutuyu aşırı kalabalıklaştırmamak gerekir. Nem göstergesini zaman zaman ikinci bir ölçerle doğrulamak akıllıcadır. Güneş gören pencere kenarından ve ısı kaynaklarından uzak bir köşe seçmek en doğrusudur, bunun dışında purolar birbirinin kokusunu çabuk aldığı için aynı kabın içinde çok farklı harmanlı ürünleri karıştırmamak ve her kutunun içine düzenli bir etiket koymak da uzun vadede işleri kolaylaştırır. Düzenli bir kayıt, hangi kutunun ne kadar süre dinlendiğini hatırlamanıza da yardım eder.
Uç Şekli Çekişi Nasıl Değiştirir
Belicoso sivri başıyla öne çıkar; Churchill ise düz kapaklıdır ve bu fark içimin ilk dakikalarında hemen hissedilir. Sivri uçlu belicoso royal dumanı dar bir noktada sıkıştırır, bu yüzden ilk dakikalarda gövde biraz yoğun hissedilir. Capitolio puro nasıl gibi daha ferah bir profil, iki formda da aynı özenle kıyaslanabilir ve farkı ortaya çıkarır. Düz uç kesimi rahatlatır, sivri uç ise özen gerektirir. Uçtan gereğinden fazla dilimlemek çekişi hafifletir. Sivri uçlu formlarda ağızlık yönü daraldığı için duman yoğunlaşır, düz uçlarda ise daha geniş bir yüzeye yayılır. Bu ayrım, aynı harmanın iki farklı kalıpta ayrı ayrı anlaşılmasına yol açar. Kesim aleti olarak keskin bir giyotin ya da çift bıçaklı bir makas seçmek yırtılmayı engeller. Seçim çoğu zaman alışkanlığa ve o günkü havaya bağlıdır, ayrıca kesim şeklinin tercih edilmesinde kişisel alışkanlıkların yanı sıra ateşleme alışkanlığının ve elde bulunan aletin de etkisi büyük olduğu için iki formu da deneyip aradaki farkı kendi tecrübesinde sınamak en doğru yöntemdir.
Puro Akşamı İçin Eşlik Seçimi
Uzun bir puroyu keyifle içmek istiyorsanız, ortam da rol oynar. Koyu kahve ya da demli çay çoğu içicinin vazgeçilmez eşlikçisidir; su ya da soda ise damağı toparlar. Clemenceau puro kavrulmuş badem tarafıyla kahveye uyum sağlar, tatlılığı şekerden değil kuruyemişten aldığı için ağırlaşmaz. Coronas yirmi beşlik kutu ise daha kremsi duruşuyla hafif içeceklere uyar. Ağır bir sofradan hemen sonra yakmak yerine kısa bir süre dinlenmek önerilir. Ortam havadar ve dingin olmalıdır; kapalı ve havasız bir odada duman birikir. Sohbet eşliğinde içildiğinde uzun bir puro zamanı unutturur, yalnız içildiğinde ise daha ayrıntılı tadılır. Rahat bir koltuk, yeterli ışık ve elinizin altında bir kül tablası da akşamı bütünler, bu nedenle uzun bir puro için ayrılan akşam yalnızca tütünden değil, yanındaki içecekten, koltuktan, ışıktan ve sohbetten de oluştuğu için her ayrıntıyı baştan hazırlamak deneyimi zenginleştirir. Bütün bunlar bir araya geldiğinde, uzun bir puro sıradan bir molanın ötesinde, akşamın merkezinde yer alan küçük bir ritüele dönüşür.